Mechanizmy obronne

Mechanizmy obronne w pigułce

Mechanizmy obronne w pigułce

Czym są mechanizmy obronne?

Definicja

Mechanizm obronny – zachowania, myśli i uczucia, które pojawiają się w sytuacji psychicznego zagrożenia. Pozwalają unikać sytuacji stresujących oraz wzbudzających lęk (J. Winsanley, 2008).

Rodzaje mechanizmów obronnych

Przykłady

Po co używamy mechanizmów ochronnych? - Funkcje

Tak jak mówi sama nazwa, mechanizmy te bronią nas (szczególnie samoocenę, ale również nastrój) przed zagrażającymi sytuacjami z zewnątrz. Pojawiają się one zawsze w sytuacji, kiedy coś miałoby spowodować spadek samooceny, czyli ogólnego mniemania o sobie. Takie zdarzenia zazwyczaj wywołują w nas lęk – np. pragnienia, które wydają nam się dziwne albo sytuacje nowe, które narażają nas na porażkę, albo wyrzuty sumienia – np. złość, którą czujemy skierowaną na innych albo pożądanie, kiedy jesteśmy w związku z kimś innym. 

Reakcje obronne służą również do zachowania stanu rzeczy takim, jakim jest. Nie lubimy zmian, a już na pewno nikt nie lubi zmian na gorsze. Mechanizmy te działają w taki sposób, że jeżeli myślimy lub chcemy zrobić coś, co zagrażałoby zmianą, przekierowują one nasze działania i myśli, np. reakcja upozorowana może bronić przed startą pracy a sublimacja przed rozbiciem małżeństwa. Czasami nie jest to funkcja pożądana, bo blokuje nas w działaniu, np. racjonalizacja i gorzkie winogrona mogą powstrzymywać nas przed podjęciem nowych działań, w tym zmianą pracy czy kierunku studiów. 

Warto też pamiętać, że poprzez chronienie nas przed przykrymi emocjami, mechanizmy ochronne są jednym ze sposobów naturalnego radzenia sobie ze stresem i przede wszystkim ograniczają one nasze zachowania impulsywne, sprawiając, że zachowujemy się zgodnie ze społecznymi i własnymi wewnętrznymi normami, a więc odpowiadają w dużej mierze za przystosowanie społeczne.

Czy mechanizmy obronne sa złe?

Nie, chyba że ich nadużywamy. Mechanizmy obronne są dla nas dobre. To mali przyjaciele, którzy dbają o nasze poczucie bezpieczeństwa, własnej wartości i dobre samopoczucie. Pozwalają nam utrzymać dobre zdanie na swój temat i łatwiej znosić porażki. Są niesamowicie przydatne, w sytuacjach bardzo zagrażających, na które nie mamy wpływu (szczególnie w młodszych latach życia). 

Jednak nic nie jest trucizną i wszystko jest trucizną w zależności od dawki. Czasami mechanizmy obronne mogą być tak silne, że blokują nasz rozwój, a co za tym idzie ograniczają nasze szanse na sukces. Wtedy warto jest je znać, rozpoznać i uświadomić sobie, że nasze wymówki i usprawiedliwienia to nic innego, jak mechanizmy obronne, które próbują nas chronić. Przed czym? Czego się boimy? Co najgorszego może się zdarzyć? Co możemy zrobić, kiedy to się zdarzy? Co nas blokuje? Jak się tego pozbyć? Odpowiedź na te pytania może zmniejszyć lęk, a im mniej się boimy, tym słabsze są nasze mechanizmy obronne. Tak, jak mówi definicja – mechanizmy obronne pozwalają nam unikać różnych emocji, a  unikać to nie to samo, co radzić sobie. Poradzić sobie z emocją to nazwać ją, zaakceptować, przyznać się, że jest, pozwolić sobie ją czuć i przede wszystkim znaleźć jej źródło. Wiedza, rodzi zrozumienie, a zrozumienie rodzi akceptację i pozwala na zamianę ucieczki na działanie. Mechanizmy obronne często są ucieczką, która broni nas przed działaniem. Są dobre w krótkoterminowej perspektywie, ale ich nadużywanie sprawi, że donikąd nie dojdziemy. Jeśli używamy mechanizmów obronnych, znaczy, że coś nam przeszkadza. Stojąc w miejscu, będzie nam to przeszkadzało przez cały czas. To tak, jakby stać w deszczu i rozłożyć parasol. Ochroni nas przed deszczem. Może nie całkowicie i nie chroni przed zimnem i wilgocią, więc czy nie lepiej zauważyć, że to deszcz jest źródłem naszych problemów i schować się w ciepłym, suchym domu?

Czasami mechanizmy obronne mogą zawodzić w drugą stronę. Dzieje się tak np. w wyniku depresji lub nagłego doświadczenia ciężkich przeżyć, lub druzgoczącej porażki czy straty. W takich sytuacjach może brakować nam reakcji obronnych, a to skutkuje nasilaniem się lęku, smutku i samoobwinianiem się. W takim przypadku warto jest przypomnieć sobie listę mechanizmów obronnych i spróbować potraktować je jak tarczę przed tym, co jest dla nas trudne, spróbować znaleźć wytłumaczenie tego, co się zdarzyło z innej perspektywy. Mechanizmy obronne to nie tylko wymówki przed unikaniem czegoś czy usprawiedliwienia swoich win. To również szansa na znalezienie wyjaśnienia dla sytuacji trudnych i zrozumienie tego, co nas przytłacza. Pozwalają w ten sposób radzić sobie z trudnymi emocjami i sytuacjami, na które nie mamy wpływu. 

Ciekawostki

To wszystko, co dla Was dzisiaj mam.
Bądźcie dzielni i nie zasłaniajcie się mechanizmami obronnymi w każdej sytuacji!

Gabi

 

  •  “Psychologia” J. Noland White, Saundra K Ciccarelli, – jest to podręcznik (moim zdaniem) najlepszy jeśli chodzi o wstęp do psychologii. Przekazuje wszystkie podstawowe koncepcje w zwięzły i czytelny sposób. Przepełniony jest pięknymi ilustracjami, definicjami i mapami myśli ułatwiającymi zapamiętywanie. 
  •  “Wprowadzenie do psychologii osobowości” K. Oleś – z tej książki dowiedziałam się więcej niż z wykładów. Żałuję, że nie wszystkie podręczniki pisane są w ten sposób. Przestawia podstawowe koncepcje z wszystkich nurtów psychologii (psychoanalizy, behawioryzmu, egzystencjalizmu itd.). 
  • Klucz do psychologii” Julie Winstabley – jest to mały słowniczek zawierający wyjaśnienie wszystkich podstawowych terminów psychologicznych. Jedno z moich must have dla studentów psychologii. Łatwo można przypomnieć sobie koncepcje bez grzebania w notatkach i często ułatwia czytanie innych podręczników, szczególnie w pierwszych latach. Pozycja ciężko dostępna – polecam szukać na aukcjach. 
  • Szkoła bohaterek i bohaterów, czyli jak radzić sobie z życiem” Przemysław Starońmajstersztyk wśród psychologicznych poradników. Książka, którą po przeczytaniu chciałam wręczyć  wszystkim moim bliskim. Jedna z najlepszych pozycji opisujących podstawy psychologii i naszego funkcjonowania, jaką kiedykolwiek czytałam, a może nawet najlepsza! Niby poradnik dla młodzieży, a jednak tak mądry, przystępny i prosty  swoim geniuszu, że każdy znajdzie tam mnóstwo cennych wyjaśnień i wskazówek. 
  • Pakiet książek samorozwojowych – Asertywność i Pewność siebie, Cele i planowanie oraz zorganizuj się w 21 dni. Nic więcej do osiągania postawionych sobie celów nie potrzebujecie. 
  • Pakiet do rozpoczęcia przygody z Bullet Plannerem – książka, wzornik i Brush Lettering, czyli jak zacząć planować na własnych zasadach!
  • Charlie” – nie będę wam zdradzać, jaki mechanizm obronny jest tam pokazany, ale na pewno sami zgadniecie ;).
  • Siedem Dusz” – niezwykły rodzaj substytucji i zwrócenia się przeciwko sobie.
  • Ukryte Piękno” – tutaj możecie odkryć cały wachlarz mechanizmów obronnych, ale też pięknie pokazuje ich wartość i potrzebę istnienia. 
  • Tak naprawdę w każdym filmie i serialu możecie znaleźć masę mechanizmów obronnych, bo są ważną częścią codzienności. W ramach ćwiczenia możecie poszukać ich podczas oglądania Waszych ulubionych pozycji 😉

Przede wszystkim polecam tylko pozycje sprawdzone! To znaczy takie, które przeczytałam i uznałam za wartościowe.

Nie lecę tutaj w kulki i nie wklejam czego popadnie. Nie chcę marnować waszego czasu i pieniędzy, dlatego też dodaję krótki opis, czego dotyczy dana pozycja. 

Nie musisz od razu kupować książek – wiele z nich dostępnych jest w bibliotekach publicznych, możesz też zajrzeć do czytelni naukowych albo popytać znajomych 😉 

Kupując z linków, wspierasz moją działalność – w większości są to tzw. linki afiliacyjne, nie oznacza to, że ktoś zapłacił mi za umieszczenie ich na stronie, ale za każdą osobę, która kupi przedmioty z linku, dostanę kilka (zazwyczaj koło 5) procent zysków – to tak jakbyś postawił mi wirtualną herbatę! 

Jeżeli jednak wolisz skorzystać ze swoich sprawdzonych dostawców – nie krępuj się! Ja sama wiele razy wyszukiwałam różne przedmioty, byleby znaleźć je taniej! Takie uroki życia studenta 😉 

Zapisz się na Newsletter!

Nie bój się, nie zasypię twojej skrzynki codziennymi mailami. Maile wysyłam raz, na początku miesiąca, żeby dać znać, co zmienia się na blogu i jakie ciekawe treści na niego trafiły. W ten sposób masz pewność, że nic cennego Cię nie ominie. To trochę jak prenumerata magazynu psychologicznego 😉
* Pola Wymagane
Zobacz ostatnie wpisy
4 komentarze

Post A Comment